Cray-1 Süper Bilgisayar Replikası 30 Mac Mini ile Yeniden Hayat Buldu
İspanya Bilgisayar Tarihi Müzesi, 30 adet eski Mac Mini kullanarak hazırladığı çalışan bir Cray-1 süper bilgisayar replikasını tanıttı.

İspanya Bilgisayar Tarihi Müzesi (Museo de Historia de la Computación), Cray-1'in Los Alamos'taki ilk operasyonel kullanımı ile Apple'ın kuruluşunun 50. yıl dönümünü kutlamak amacıyla 18 ay süren bir projeye imza attı. Müze, 2012-2014 yıllarına ait 30 adet Mac Mini kullanarak çalışan bir Cray-1 süper bilgisayar replikası geliştirdi.
Donanım Özellikleri ve Performans Değerleri
Projede kullanılan sistemin donanım ve performans detayları şu şekildedir:
- 25 adet çift çekirdekli i5 işlemcili Mac Mini ünitesi
- 5 adet dört çekirdekli i7 işlemcili Mac Mini ünitesi
- Toplamda 70 işlemci çekirdeği
- 1.5 TeraFLOPS zirve işlem gücü (Orijinal Cray-1'e kıyasla teorik olarak 9.375 kat artış)
- Dört çekirdekli makinelerden birinin çevrim dışı kalmasıyla güncel raporlanan zirve performans: 1.3 TeraFLOPS
- macOS Mojave işletim sistemi üzerinde çalışan ve MPI (Message Passing Interface) desteğiyle paralel hesaplama yapabilen yapı
Orijinal Cray-1 dönemin en başarılı ticari süper bilgisayarı olarak hava durumu tahmini, nükleer fizik ve aerodinamik gibi devasa veri setlerini işlemek için kullanılıyordu. Günümüzdeki replika ise konveksiyon kule tasarımı sayesinde pasif olarak soğutuluyor ve oldukça sessiz bir yapı sunuyor. Ziyaretçiler için ayrıca 70'lerin sinema estetiğini yansıtan, ortasında klavye ve çoklu ekranlar barındıran retro tarzı metal bir kontrol terminali de tasarlandı.
Gelecek Planları ve TOP500 Hedefi
Müze ekibi mevcut projeyle yetinmeyerek yeni bir kitle fonlaması kampanyası başlatmayı planlıyor. Bu kampanya aracılığıyla 70 ila 80 adet M4 işlemcili Mac Mini satın alarak boş slotları doldurmayı ve sistemi TOP500 süper bilgisayarlar listesine sokmayı amaçlıyorlar. Sergi kalıcı olarak müzede yer alırken, ziyaretçiler müzeyi cumartesi günleri 11:30 - 14:00 saatleri arasında rehber eşliğinde gezebiliyor.
Analiz
Bu proje, yarım asırlık bilgisayar mimarisi evrimini somut ve nostaljik bir biçimde gözler önüne seriyor. Eskiyen tüketici elektroniği donanımlarının yaratıcı mühendislik yaklaşımlarıyla birleştiğinde devasa hesaplama güçlerine ulaşabileceğini kanıtlayan bu çalışma, donanım meraklıları için bilişim tarihinin dönüm noktalarını anlamak adına önemli bir köprü işlevi görüyor.


